Οι ναυαγοί της άνοιξης

Ρίκα Βαγιάνη
Αρθρογράφος
Άρθρο της στην εφημερίδα "Έθνος" - 12/5/2009

Φτάνουμε στις όχθες του καλοκαιριού μισοπνιγμένοι από την εξάντληση ενός ατέλειωτου χειμώνα, που μέτρησε μια σειρά από πικρές ήττες.

Δεν πέρασαν καλά φέτος οι Έλληνες. Με τις σκιές του Γρηγορόπουλου και της Κούνεβα, με τις φριχτές εικόνες από την Παλαιστίνη, με το φάσμα της ακρίβειας, της ανεργίας και της παγκόσμιας ύφεσης να μη μας αφήνουν να ησυχάσουμε.

Αυτές τις πρώτες θερινές μέρες έχω ανάγκη να κοιτάζω μόνο αυτά που μου φτιάχνουν τη διάθεση, που μου δίνουν κουράγιο. Ναυαγός της άνοιξης, γραπώνομαι από εικόνες-σανίδες σωτηρίας, οτιδήποτε μπορεί να μου δώσει μια ανάσα, να με φτάσει μέχρι την ακτή της πρώτης βουτιάς. Χιλιάδες ποδηλάτες να ορμάνε στους δρόμους της πρωτεύουσας διεκδικώντας το αυτονόητο δικαίωμα να υπάρχουν.

Πιτσιρικάδες με σακούλες σκουπιδιών μεγαλύτερες από το μπόι τους να καθαρίζουν παραλίες, κάνοντας το χαμαλίκι γλέντι, μ ένα χαμόγελο μέχρι τα αυτιά. Τριάντα παιδιά, από επτά μέχρι δεκαεπτά χρόνων, σε μια ηλιόλουστη αίθουσα στο Κορωπί, μονομαχούν στο σκάκι και το καταδιασκεδάζουν. Ένα πανό στα Μεσόγεια ξεδιπλώνεται θρασύτατα πάνω από τους δρόμους ταχείας κυκλοφορίας, διαλαλώντας το μήνυμα «Ανακύκλωση - η μόνη λύση».

Ο,τι μπορεί να καταμετρηθεί από τις επίσημες στατιστικές με βαραίνει - από την πρόθεση ψήφου μέχρι το πόσα κακοποιημένα παιδιά καταγράφηκαν και φέτος.

Όλες μου οι σανίδες σωτηρίας είναι «εκτός» συστήματος. Σατιρικές ιστοσελίδες, blogs θυμού και καταγγελίας, βιβλία «κάτω από το ραντάρ», ομαδικές και προσωπικές δουλειές φίλων, μουσικές, φωτογραφικές δουλειές, μικρές «μεγάλες» ταινίες εκτός διανομής, εκτός διαλογής.

Οι δουλειές τους χειροποίητα διαμάντια που δεν τα μετράει καμιά μέτρηση, δεν τα κάνει «φέτες αγοράς» κανένα γκάλοπ.

Οι ναυαγοί της άνοιξης «δεν ξέρουν, δεν απαντάνε». Μόνο κολυμπάνε, σαν τους σολομούς, αντίθετα στο ρεύμα, προς ένα καλοκαίρι ακόμα για να ζευγαρώσουν με το όμοιο είδος. Τους εύχομαι καλό κουράγιο.

Γιατί πρέπει να μας ενδιαφέρουν οι ευρωεκλογές

Jean-Marie Colombani
Δημοσιογράφος
Άρθρο του στην εφημερίδα "Το Βήμα" - 10/5/2009



Oι ευρωεκλογές πλησιάζουν με γοργά βήματα, αλλά δεν φαίνεται να παθιάζουν πολύ κόσμο. Είναι κι αυτό ένα από τα πολλά παράδοξα που βιώνουμε στην Ευρώπη μας. Η κοινή γνώμη ωστόσο κάνει ένα διπλό σφάλμα με το να μην ενδιαφέρεται.

Σε ένα πρώτο επίπεδο γιατί το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ο μόνος ευρωπαϊκός θεσμός που εκλέγεται με άμεση και καθολική ψήφο, λαμβάνει αποφάσεις για μια πληθώρα ζητημάτων πολύ πιο κοντινών σε αυτά που απασχολούν τους ανθρώπους από όσο παραδέχονται οι κυβερνήσεις. Ακόμη κι αν οι συζητήσεις λίγο μοιάζουν με αυτές που ξεσηκώνουν τα εθνικά κοινοβούλια, οι εργασίες μέσα στις επιτροπές κι έπειτα οι ψηφοφορίες στις ολομελειακές συνεδριάσεις ακουμπούν ζητήματα που αφορούν άμεσα την καθημερινή μας ζωή. Δεν το πιστεύετε;

Δύο παραδείγματα: στο ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο οφείλουμε την οδηγία Ριτς, που επιτρέπει τον έλεγχο των χημικών ουσιών που βρίσκονται σχεδόν σε κάθε τι που καταναλώνουμε. Οπως επίσης και τον κανονισμό που προστατεύει την εφαρμογή του κοινωνικού δικαίου της χώρας υποδοχής στις υπηρεσίες, με αυτές τις τελευταίες να έχουν απελευθερωθεί. Οσο για αυτούς που χρεώνουν στην Ένωση ότι δεν είναι όσο πρέπει «κοινωνική»- και σπανίως είμαστε αρκετά κοινωνικοί σε περιόδους κρίσης-, ας τους θυμίσουμε ότι ήταν το ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αυτό που σταμάτησε τη δυσμενή για τους εργαζομένους αναθεώρηση της οδηγίας για τον χρόνο εργασίας.

Σε ένα δεύτερο επίπεδο, οι εκλογές αυτές αξίζουν κάτι καλύτερο από την αδιαφορία με την οποία αντιμετωπίζονται, γιατί βγαίνουμε πλέον από το ισχύον σήμερα σύστημα για να εφαρμοστεί επιτέλους η Συνθήκη της Λισαβόνας! Αυτή δίνει επιπλέον εξουσίες στο ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, δημιουργώντας μια ισορροπία που οφείλει να οδηγήσει σε ένα είδος από κοινού νομοθεσίας με το Συμβούλιο των Υπουργών. Όχι αμέσως βέβαια, πρέπει να κάνουμε λίγο υπομονή ακόμα. Αλλά ένα μεγάλο βήμα έγινε με τη μεγάλη πλειοψηφία με την οποία ενέκρινε τη Συνθήκη της Λισαβόνας το Κοινοβούλιο της Τσεχίας, ανοίγοντας τον δρόμο για την επικύρωσή της από μια από τις τελευταίες «πεισματάρες» χώρες που την αρνούνταν. Ασφαλώς ο εθνικιστής Βάκλαβ Κλάους, πρόεδρος της Τσεχίας και εχθρικός προς την Ευρώπη, έχει τη δύναμη να καθυστερήσει λίγο ακόμη την επικύρωση. Το ίδιο και ο πολωνός πρόεδρος Κατσίνσκι, που επίσης βρίσκεται σε αντίθεση με το Κοινοβούλιό του. Αλλά δεν μπορούν πλέον, ούτε ο ένας ούτε ο άλλος, να κάνουν άλλο την Ευρώπη να περιμένει.

Πιθανότατα ελπίζουν οι Ιρλανδοί να ψηφίσουν και πάλι «Οχι» στο δημοψήφισμα του Ιουνίου. Ξέρουμε όμως ότι η Ιρλανδία, που από όλες τις χώρες μας είναι αυτή που χτυπήθηκε περισσότερο από την κρίση, στηρίζει πλέον τις ελπίδες της στη συμμετοχή στην Ενωση. Αυτή αποτελεί τη σανίδα σωτηρίας για μια χώρα που βγήκε από τη μακραίωνη φτώχεια της χάρη στην Ευρώπη και γνωρίζει ότι ο δεσμός με την Ευρώπη εξασφαλίζει ένα ασφαλές πέρασμα στην κρίση.

Είναι επομένως πολύ πιθανόν οι Ιρλανδοί να αλλάξουν την αρχική ψήφο τους. Σε μια τέτοια περίπτωση δεν θα απομένουν παρά οι υπογραφές των προέδρων της Τσεχίας και της Πολωνίας. Και δεν βλέπουμε πραγματικά πώς αυτοί θα συνεχίσουν να παίζουν για πολύ καιρό ακόμη με το μέλλον των συμπολιτών τους κι ακόμη περισσότερο με όλους εμάς που είμαστε 400 εκατομμύρια. Το 2010 λοιπόν θα υποχρεώσει τις κυβερνήσεις να υπολογίζουν περισσότερο και το ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ανεξάρτητα από τις άλλες μεταρρυθμίσεις.

Ανάμεσα σε αυτές τις μεταρρυθμίσεις, πέραν από τον τερματισμό της πολύ συχνά καταστρεπτικής κυκλικής προεδρίας (όπως ήταν και η τελευταία του Τοπολάνεκ) και της τοποθέτησης ενός προέδρου ικανού να παίρνει τις απαραίτητες πρωτοβουλίες κατά τη διάρκεια των δυόμισι ετών της θητείας του, ξεχωρίζει και η εγκατάλειψη της αρχής της ομοφωνίας σε σαράντα διαφορετικά πεδία. Οπωσδήποτε αυτή η επέκταση των δυνατοτήτων για την πλειοψηφία δεν αφορά ούτε τη διπλωματία ούτε τη φορολογία. Συνιστά όμως ένα γεγονός, μια πρόοδο. Και αυτό σε έναν κόσμο σε κρίση, στο πλαίσιο του οποίου αμφισβητούνται και μεταλλάσσονται όλες οι ισορροπίες, σε έναν κόσμο στον οποίον δεν θα έχουμε δύναμη παρά μόνο αν αποδειχθούμε ικανοί να αναζωογονήσουμε την ευρωπαϊκή οικοδόμηση, αν κατορθώσουμε να τις δώσουμε ένα ευρύτερο οικονομικό και πολιτικό περιεχόμενο. Λοιπόν, ναι. Οι ευρωπαϊκές κάλπες αξίζουν να ασχοληθούμε πιο επισταμένα μαζί τους!

Ο άντρας που σνόμπαρε το σεξ απίλ

Βάσω Κανελλοπούλου
Αρθρογράφος
Άρθρο της στο περιοδικό Έψιλον
της Κυριακάτικης Ελευθεροτυπίας - 10/5/2009


Δεν είναι σέξι, είναι αστείος – δεν είναι macho, αλλά ρομαντικός δεν είναι ωραίος, είναι όμως τρυφερός και δεν ζει στις φαντασιώσεις γιατί είναι αληθινός. Ο άνθρωπος-καρτούν, ο εκφραστικότερος των σύγχρονων κωμικών, χρόνια τώρα σαρώνει το επίπλαστο οικοδόμημα των αρσενικών ηρώων εντός και εκτός μεγάλης οθόνης. Είναι να αναρωτιέται κανείς γιατί μας αρέσει τόσο ο Ρομπέρτο Μπενίνι;

Αποτελεί ένδοξη συνέχεια των κινηματογραφικών “κλόουν” του 20ου αιώνα: του Σαρλό, του Τοτό που είναι το πρότυπό του- ή, για να έρθουμε στα δικά μας του Χαζτηχρήστου ή του Βέγγου. Ο Ρομπέρτο Μπενίνι δεν χρειάστηκε καν να “τσαλακώσει” την εικόνα του για να το πετύχει. Κοντούλης, πετσί και κόκαλο και με μια φάτσα σαν καρικατούρα, το μόνο που χρειάστηκε να προσθέσει για τη δημιουργίας μιας περσόνας ξεκαρδιστικής ήταν η δαιμονισμένη του ενέργεια.

Αυτή η ενέργεια, αυτός ο ενθουσιασμός, αυτή η αισιοδοξία που εκπέμπει ο Μπενίνι σε κάθε του ρόλο τον έκανε αγαπητό όχι μόνο στην πατρίδα του, αλλά στα μήκη και στα πλάτη του κόσμου. Του χάρισε και Όσκαρ για το “Η ζωή είναι ωραία” από συναδέλφους του που δεν έχουν συνήθως ευκολία με ξένες γλώσσες. Υπάρχει, όμως, κάτι στο λυρισμό τού “μπον τζόρνο, πριντσιπέσα!” που ξεπερνάει τα γλωσσικά φράγματα, που προκαλεί τη γνήσια συγκίνηση, εκείνην που μόνο η αμεσότητα μιας καθαρής ψυχής μπορεί να μεταφέρει.

Αυτόν τον καιρό ο Ρομπέρτο Μπενίνι καταπιάνεται με τον μεγάλο ποιητή της χώρας του σε ένα one man show που τσακίζει κόκαλα και προκαλεί εξίσου μεγάλη συγκίνηση. Το “Tutto Dante” (τα πάντα γύρω από τον Δάντη) περιλαμβάνει προχωρημένη stand-up comedy, αλλά και την απαγγελία της πέμπτης ωδής της “Θείας Κωμωδίας”, που είναι, όπως λέει ο ίδιος, “η ωδή του ερωτισμού και του έρωτα”. Παράδοξο δεν είναι πώς ένας άντρας, που μόνο πρότυπο εραστή δεν είναι, καταπιάνεται με στίχους αιώνου έρωτα; Δεν μπορώ να μη σκέφτομαι ότι οι κυρίες που προσέτρεξαν στο Μέγαρο δεν θα προτιμούσαν ν αακούσουν Δάντη από – ας πούμε- τον Ντάνιελ Ντει Λιούις ή, ακόμα καλύτερα, από το μακαρίτη τον Μαστρογιάνι στα νιάτα του...

Μη νομίζετε πως είναι νέα διερώτηση αυτή: την ίδια απορία είχα με τον Βέγγο που έκλεβε καρδιές με το “ήσυχο ήσυχο το ποταμάκι”, ενώ ο Κακαβάς έτρωγε τη μία χυλόπιτα μετά την άλλη. Είναι δυνατόν;

Κι όμως, αυτοί οι “άσκημοι, οι “κλόουν”, οι “losers” γίνονται ύψιστοι εκφραστές του έρωτα. Γιατί είναι πιο ειλικρινείς από τους ωραίους, που -για να λέμε την αλήθεια- συνήθως αγαπούν τον εαυτό τους περισσότερο από τη γυναίκα που κατακτούν. Γιατί κάνουν μεγαλύτερη προσπάθεια από τους ωραίους για να κερδίσουν την καρδιά της γυναίκας και, άρα, είναι πιο ροματνικοί. Γιατί έχουν πληγωθεί περισσότερο από τους ωραίους και έτσι θα αποφύγουν να πληγώσουν – μάλλον Γιατί με τις αστείες τους φάτσες, τις ξεκαρδιστικές τους γκάφτες, τις ήττες τους στην οθόνη εκπροσωπούν τη συντριπτική πλειονότητα των αληθινών αντρών, που δεν ανήουν στις τάξεις των ωραίων, των γενναίων ή των πρωταγωνιστών της ζωής. Αλλωστε, και η συντριπτική πλειονότητα των γυναικών ουδεμίας σχέση έχει με τη Μόνικα Μπελούτσι.

Ο Μπενίνι διατηρεί αυτήν την ξεκαρδιστική εικόνα και εκτός οθόνης. Η στιγμή που πήδηξε πάνω από καθίσματα για να παραλάβει το Οσκαρ είναι από τις πιο θρυλικές του θεσμού. Αλλά τα καραγκιοζιλίκια τα είχε ξεκινήσει πολύ νωρίτερα, όταν ούτε οι Ιταλοί δεν τον γνώριζαν καλά καλά. Ηταν το 1978, σε μια διαδήλωση, που σήκωσε στα χέρια του και ταρακούνησε τον ίδιο τον Ενρίκο Μπελινγκουέρ, τον σοβαρότατο ηγέτη του Κομμουνιστικού Κόμματος! Η κίνηση προκάλεσε τέτοιο σοκ, που θεωρείται καθοριστική για τη συμπεριφορά των δημόσιων προσώπων στην ιταλική πολιτική σκηνή: έκτοτε, για να το πούμε επιεικώς, έχουν γυρίσει την πλάτη τους στη σοβαροφάνεια!

Ο Μπενίνι εξακολουθεί να κάνει κριτική στα πολιτικά πράγματα της χώρας του – έχει και πολύ υλικό, η αλήθεια είναι. Εξακολουθεί να ζει δίπλα στην “πριντσιπέσα” της καρδιάς του, τη Νικολέτα Μπράσκι, που πρωτοσυνάντησε στα γυρίσματα της ταινίας “Με αναστατώνεις” το 1983... Εξακολουθεί να μεταφέρει την ασίγατση αισιοδοξία του σε κάθε του δουλειά. Εξακολουθεί να εκπροσωπεί την Ιταλία, αλλά πάνω απ' όλα (ως γνήσιος κωμικός) να εκπροσωπεί τον ανρωπάκο. Τον ανθρωπάκο που, όμως, είναι μεγάλος σε ψυχή, που ονειρεύεται, που αντιστέκεται, που αγαπά με πάθος. Να γιατί αγαπάμε τόσο τον Ρομπέρτο Μπενίνι!

Μας κόβουν την ανάσα

Αλεξία Σβώλου
Συντάκτρια Ελεύθερου Τύπου
Άρθρο της στην εφημερίδα "Ελεύθερος Τύπος" - 2/5/2009


Επιδρομή αλλεργιών του αναπνευστικού συστήματος -δηλαδή αλλεργικού άσθματος και ρινίτιδας- μας επιφυλάσσει η άνοιξη. Αν και το φαινόμενο του θερμοκηπίου φέρνει κατά κανόνα ολοένα και νωρίτερα τις εαρινές αλλεργίες, τα αποχαιρετιστήρια χιόνια του Μαρτίου καθυστέρησαν φέτος την έναρξή τους στη χώρα μας. Ωστόσο, όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, οι βροχές των τελευταίων ημερών, σε συνδυασμό με τα άφθονα νερά από τα λιωμένα χιόνια των προηγούμενων μηνών, προκάλεσαν μεγάλη ανθοφορία στα αγριόχορτα, αγριοσιτηρά και παριετάρια. Ως αποτέλεσμα, τα αλλεργικά συμπτώματα εκδηλώνονται πιο έντονα σε σύγκριση με παλαιότερες χρονιές, πλήττοντας ταυτόχρονα εκατοντάδες χιλιάδες Έλληνες. Τις βροχερές μέρες η ατμόσφαιρα ξεπλένεται προσφέροντας ένα διάλειμμα ανακούφισης στους αλλεργικούς αλλά, από την άλλη, το νερό πολλαπλασιάζει τα φυτά, άρα και τη γύρη. Η ταλαιπωρία τους πάντως μάλλον θα παραταθεί και μετά τα τέλη Μαΐου, εκτός και αν ο τελευταίος μήνας της άνοιξης φέρει έναν πρόωρο καύσωνα που ξηράνει απότομα τα φυτά.

Για την έξαρση των αναπνευστικών αλλεργιών δεν ενοχοποιούνται μόνο τα γνωστά αλλεργιογόνα, όπως οι γύρεις των δέντρων και των χόρτων ή τα ακάρεα της οικιακής σκόνης. Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη (τη μεγαλύτερη όλων των εποχών που έγινε από το Βρετανικό Πανεπιστήμιο Bristol και ονομάζεται «Παιδιά του ’90»), το άγχος πυροδοτεί την εμφάνιση αλλεργικού άσθματος -της σοβαρότερης μορφής των αλλεργιών- και ξεκινά τη βλαβερή του επίδραση πριν καν γεννηθούμε. Η έρευνα που παρακολουθεί στενά την ανάπτυξη 14.000 παιδιών φανερώνει ότι οι αγχωτικές μέλλουσες μητέρες έχουν 60% περισσότερες πιθανότητες να αποκτήσουν μωρά τα οποία θα εμφανίσουν αλλεργικό άσθμα μεγαλώνοντας. Ο καθηγητής Τζον Χέντερσον, που τη συντονίζει, αποδίδει το γεγονός στο κοκτέιλ των ορμονών το οποίο παράγει ο οργανισμός ως υγιή αντίδραση στο στρες. Η επικρατέστερη θεωρία είναι πως αυτές οι ορμόνες, με πρωταγωνίστρια την κορτιζόνη, επηρεάζουν με χρονοκαθυστέρηση το ανοσοποιητικό σύστημα του εμβρύου. Αλλα ευρήματα από το ερευνητικό μέτωπο υποστηρίζουν ότι περισσότερες πιθανότητες να φέρουν στον κόσμο μελλοντικά ασθματικά παιδιά έχουν οι γυναίκες καπνίστριες που «έκοψαν» το τσιγάρο λόγω εγκυμοσύνης, οπότε έγιναν ακόμα πιο αγχωτικές. Νεότερες ενδείξεις δεν ενοχοποιούν μόνο τη μητέρα του μελλοντικού ασθματικού ασθενούς, αλλά και τη γιαγιά του (από την πλευρά της μητέρας του), αν και αυτή υπήρξε καπνίστρια στη διάρκεια της εγκυμοσύνης στην κόρη της.

Στην έξαρση των αναπνευστικών αλλεργιών συμβάλλουν επίσης τα καθαριστικά τζαμιών με έντονη οσμή, καθώς και τα διάφορα αρωματικά χώρου, σύμφωνα με έρευνα του Νοσοκομείου Εθνικής Εβραϊκής Υγείας στο Ντένβερ των ΗΠΑ.

«Για να μειώσουμε την καθημερινή μας έκθεση σε αυτούς τους παράγοντες, προτιμούμε τα υγρά προϊόντα καθαρισμού και αποφεύγουμε κυρίως όσα σπρέι δημιουργούν λεπτή ομίχλη που εισέρχεται ευκολότερα στο αναπνευστικό», τονίζει ο δρ Harold Nelson, καθηγητής Ιατρικής του νοσοκομείου, με εξειδίκευση στο άσθμα και τη ρινίτιδα.

Τα οικιακά σπρέι έχουν μεγαλύτερη επίπτωση στο άσθμα όταν το κλίμα είναι υγρό, καθώς τότε δεν στεγνώνουν εύκολα οι ερεθιστικές οσμές. Το γεγονός αυτό άλλωστε εξηγεί και γιατί το άσθμα κάνει «θραύση» στις χώρες του Βορρά με το χαρακτηριστικά υγρό κλίμα. Τέλος, για την εμφάνιση αλλεργικού άσθματος στα μικρά παιδιά (ηλικίας 6-7 ετών) ενοχοποιούνται και οι υψηλές δόσεις του αναλγητικού ακεταμινοφαίνη, που είναι εναλλακτικό φάρμακο της γνωστής ασπιρίνης. (Η χρήση ασπιρίνης δεν συνιστάται στα παιδιά, λόγω κινδύνου εμφάνισης μιας σοβαρής εγκεφαλικής παρενέργειας, του συνδρόμου Reye).

Οι αριθμοί

▪ 1 στους 4 Έλληνες θα εμφανίσει αλλεργία κάποια στιγμή στη ζωή του.

▪ 2πλασιάστηκε η συχνότητα εμφάνισης αλλεργικού άσθματος και ρινίτιδας την τελευταία 20ετία στη χώρα.

▪ 46% αύξηση αλλεργικού άσθματος καταγράφηκε σε παιδιά που παίρνουν το αναλγητικό ακεταμινοφαίνη.

Ο λύκος κι αν εγέρασε ...

Αντώνης Καρακούσης
Αρθρογράφος
Άρθρο του στην εφημερίδα "Το Βήμα" - 30/4/2009



Η ηγεσία του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, ή καλύτερα της «Ευρωδεξιάς», βρίσκεται αυτές τις ημέρες της μεγάλης οικονομικής κρίσης στη Βαρσοβία, σε μια πρώτη προσπάθεια πολιτικής αναδίπλωσης και ιδεολογικής επανατοποθέτησης.

Η πολιτική πίεση, όπως και η ιδεολογική, είναι δεδομένη και η αγωνία εμφανής. Φάνηκε στον λόγο, στις δηλώσεις των ηγετών και αποτυπώθηκε στα πρώτα επίσημα κείμενα που είδαν το φως της δημοσιότητας. Η κρίση βρήκε την «Ευρωδεξιά» στην εξουσία, τα περισσότερα κεντροδεξιά κόμματα κυβερνούν, χειρίζονται την κρίση, εισπράττουν τη δυσαρέσκεια του πλήθους και βεβαίως χρεώνονται την ήττα του νεοφιλελευθερισμού. Οι περισσότεροι των ηγετών που από χθες συζητούν στη πολωνική πρωτεύουσα υπήρξαν κήρυκες του νεοφιλελεύθερου δόγματος, υπερασπιστές και εμπνευστές ρυθμίσεων και πολιτικών που βύθισαν την Ευρώπη και τον κόσμο στην ύφεση. Είναι μέλη της θλιβερής ελίτ που ευνόησε τις ακραίες πρακτικές των ακόρεστων χρηματοπιστωτικών αγορών. Προφανώς ξέρουν τι έχουν κάνει, νιώθουν την πίεση των κοινωνιών και επιχειρούν την αναδίπλωση. Αμυντική λοιπόν η «Ευρωδεξιά», ξορκίζει τώρα τον νεοφιλελευθερισμό, μεταβάλλει τη ρητορεία, προβάλλει την απροσδιόριστη ακόμη εκδοχή μιας«αξιόπιστης κοινωνικής οικονομίας της αγοράς», ομιλεί για συντονισμό της δημοσιονομικής και νομισματικής πολιτικής, για καλύτερη επιτήρηση των αγορών, και ομνύει στην απασχόληση, υποσχόμενη νέες θέσεις εργασίας με επενδύσεις στην έρευνα, στις τεχνολογίες και στα διευρωπαϊκά δίκτυα.

O λύκος όμως κι αν εγέρασε... Παρά λοιπόν τις τακτικιστικού τύπου μετατοπίσεις, ο πυρήνας της σκέψης παραμένει σταθερός και αμετάβλητος. Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος κ. Βίλφρεντ Μαρτένς κηρύσσοντας την έναρξη της συνόδου υπεραμύνθηκε της ελευθερίας των αγορών, υπερασπίστηκε την ανεμπόδιστη κίνηση προσώπων, αγαθών και κεφαλαίων, αρνήθηκε τις τάσεις προστατευτισμού και έκλεισε με το απόφθεγμα ότι«η ελεύθερη αγορά εγγυάται το πιο σημαντικό αγαθό, την ίδια την ελευθερία».

Για να το συμπληρώσει λίγο αργότερα ο πολωνός υπουργός Οικονομικών, που απεφάνθη ότι«ο καπιταλισμός είναι όντως σε κρίση, αλλά ο καπιταλισμός σε κρίση παραμένει αρκετά καλύτερος από τον σοσιαλισμό υπό κανονικές συνθήκες».

Ανεξαρτήτως τού πώς αντιμετωπίζει κανείς τα παραπάνω, είναι φανερό ότι η «Ευρωδεξιά», παρ΄ ότι κλονισμένη, δίνει και θα δώσει τη μάχη των ιδεών. Το ερώτημα είναι τι κάνουν οι άλλοι. Οι δυνάμεις της Σοσιαλδημοκρατίας και της Αριστεράς παραμένουν σε μεγάλο βαθμό αμήχανες.

Παρ΄ ότι η κρίση ενίσχυσε πολιτικά και ιδεολογικά τη θέση τους, δεν έχουν ακόμη δώσει απάντηση πειστική, ικανή να συνεγείρει και να κινητοποιήσει τα πλήθη. Ισως φταίει ο πολυκερματισμός των δυνάμεων και η απουσία ενός ισχυρού κέντρου παραγωγής πολιτικής και επεξεργασίας νέων ιδεών. Ίσως πάλι η απουσία μεγάλων διανοητών και ηγετών να παίζει τον ρόλο της. Όπως και να έχει, αν και σε τούτες τις συνθήκες οι δυνάμεις της Κεντροαριστεράς δεν αναδείξουν όραμα αναγεννητικό και κύκλο νικηφόρων ιδεών, η ζητούμενη αλλαγή δεν θα έλθει.

Σ’ ευχαριστώ, ω εταιρεία

Παντελής Μπουκάλας
Αρθρογράφος
Άρθρο του στην εφημερίδα "Καθημερινή" - 30/4/2009


Ολα είναι ζήτημα προπαγάνδας, τελικά. Απλώς την προπαγάνδα στις μέρες μας, στη γλώσσα της πολιτικής ορθότητας και του κοινωνικού καθωσπρεπισμού, τη λένε διαφήμιση. Κατά συνέπεια όλα είναι ζήτημα διαφήμισης. Ακόμα και η περιβόητη κοινωνική ευθύνη. Την είδαμε λοιπόν κι αυτή την ωραία έννοια που γεννιέται από το γάμο δύο επίσης ωραίων λέξεων να γίνεται πρώτη ύλη για την κατασκευή και προβολή διαφημίσεων, διά των οποίων κάποιοι αυτοσυστήνονται και αυτοθαυμάζονται σαν κοινωνικά υπεύθυνοι και, κυρίως αυτό, απαιτούν ανταμοιβή για την κοινωνική τους υπευθυνότητα. Μια ανταμοιβή, βέβαια, που να μην εξαντλείται στον άνευ υλικού αντικρίσματος έπαινο του δήμου και των σοφιστών, αλλά να μεταφράζεται σε επιβραβευτική αύξηση των πωλήσεων των εμπορευμάτων τους.

Επί χρόνια, λοιπόν, ως εταιρεία, πουλάς στην Ελλάδα το προϊόν σου πολύ πιο ακριβά από ό, τι πουλιέται σε όλες τις χώρες της Ευρώπης. Και μάλιστα, όταν το εξάγεις, κατεβάζεις την τιμή ώστε να προσαρμοστεί στα δεδομένα της ξένης αγοράς που σε υποδέχεται, αφού έτσι κι αλλιώς το κέρδος σου παραμένει ζηλευτό. Κάποια στιγμή, είτε επειδή σε πιάνει ξαφνικά ο πόνος για το καταναλωτικό κοινό και τις δυσκολίες του είτε (το πιο πιθανό) επειδή οι νέες συνήθειες (δηλαδή οι ανάγκες) του εν λόγω κοινού μειώνουν τις πωλήσεις σου, παίρνεις την απόφαση να χαμηλώσεις την τιμή του προϊόντος σου, που, αν υποθέσουμε πως ήταν γάλα, το πούλαγες στην τιμή του φρέντο καπουτσίνο και αν υποθέσουμε πως ήταν νερό το έδινες στην τιμή του χυμού, και δη του φρέσκου. Τα υπερκέρδη που έχεις συσσωρεύσει τόσον καιρό αλλά και το γεγονός ότι η νυν χαμηλή τιμή σου παραμένει υψηλότερη από τις ευρωπαϊκές τιμές, σου επιτρέπουν να εμφανιστείς εκ των υστέρων και αδαπάνως σαν γαλαντόμος.

Κανείς βέβαια δεν μπορεί να απαγορεύσει σε οποιονδήποτε να ανακαλύψει, όταν «ωριμάσουν οι συνθήκες», την «κοινωνική του υπευθυνότητα», το «χρέος της αλληλεγγύης» και άλλα ηχηρά παρόμοια. Κι αν θες να εμφανιστείς σαν ευεργέτης του γένους, κι αυτό επιτρέπεται, ελεύθερη είναι η αγορά, και μάλιστα η αγορά των διαφημίσεων, της προπαγάνδας όπως θα λέγαμε σε πολιτικότερη γλώσσα. Aλλά γιατί, βρε αδερφέ, δεν σου αρκεί η χαρά και η περηφάνια που βρήκες επιτέλους την πόρτα της κοινωνικής σου συνείδησης; Γιατί θα πρέπει οπωσδήποτε να υποκλιθούμε απαξάπαντες στην κοινωνική σου ευθύνη, γεγονός που σημαίνει ότι θα πρέπει να διαγράψουμε από το μυαλό μας τη μέχρι τώρα κερδοσκοπική στάση σου και επιπλέον να αποφασίσουμε ότι δεν ξέρουμε ούτε καν τις στοιχειώδεις πράξεις της αριθμητικής, άρα αδυνατούμε να μετρήσουμε τα κέρδη σου; Ποιος νόμος ορίζει ότι ο καταναλωτής οφείλει να λειτουργεί σαν εξομολογητής και να θεωρεί τα αμαρτήματά σου καλώς καμωμένα μόνο και μόνο επειδή εσύ, ενόσω συνεχίζεις να αμαρτάνεις (αλλά «λιγότερο»), δηλώνεις ότι μετανοείς αλλά χωρίς να προσδιορίζεις πού και πόσο έσφαλες ούτε και πόσο ωφελήθηκες από τα σφάλματά σου;

Η απόφαση που άλλαξε το ποδόσφαιρο για πάντα

Χρήστος Σωτηρακόπουλος
Αθλητικογράφος
Άρθρο του στην εφημερίδα "Sportday" - 21/4/2009


Μια απόφαση που σηματοδότησε την αρχή των ευρωπαϊκών διοργανώσεων στο ποδόσφαιρο πάρθηκε ακριβώς πριν από 54 χρόνια σαν σήμερα. Ήταν 21 Απριλίου 1955 όταν πήρε σάρκα και οστά η ιδέα για τη δημιουργία ενός τουρνουά που θα φέρνει αντιμέτωπες τις ευρωπαϊκές πόλεις και ανήκε στον Ελβετό Ερνστ Τόμεν, ο οποίος την πρότεινε στους αντιπροσώπους των ευρωπαϊκών ομοσπονδιών στο πλαίσιο εορτασμών στη Στοκχόλμη των πεντηκοστών γενεθλίων της σουηδικής ποδοσφαιρικής ομοσπονδίας. Το Κύπελλο Διεθνών Εκθέσεων, όπως ονομάστηκε, σφραγίστηκε στην πρώτη συγκέντρωση των ενδιαφερόμενων πλευρών. Η Βαρκελώνη, η Βασιλεία, το Μπέρμιγχαμ, η Κοπεγχάγη, η Φρανκφούρτη, η Λωζάννη, η Λειψία, το Λονδίνο, το Μιλάνο, η Στοκχόλμη, η Βιέννη και το Ζάγκρεμπ ήταν πόλεις που εκπροσωπήθηκαν στην εναρκτήρια διοργάνωση.

Η πρώτη αναμέτρηση φιλοξενήθηκε στο στάδιο «Σεντ Τζέικομπ» της Βασιλείας, παρουσία 12.500 θεατών, στις 4 Ιουνίου 1955 και η μεικτή Λονδίνου επικράτησε 5-0 της αντίστοιχης της Βασιλείας στο παρθενικό ματς των Ευρωπαϊκών Κυπέλλων, χάρη στο χατ τρικ του Κλιφ Χόλτον της Αρσεναλ και τα δύο γκολ του Εντι Φιρμάνι της Τσάρλτον, που ήταν και ο πρώτος παίκτης που σκόραρε στη διοργάνωση. Ο Τζόνι Χέινς, αρχηγός των Λονδρέζων εκείνη τη μέρα, είχε πει πως δεν του έμοιαζε για επίσημο ματς! «Νόμιζα πως ήταν φιλικό. Δεν ήταν συνηθισμένο να παίζουμε μακριά από το νησί». Αν και αγωνίστηκε σε περίπου 800 αγώνες στην καριέρα του, επέμενε πως αυτό το ματς όχι μόνο δεν ξεχώρισε, αλλά δεν θυμόταν και κάτι ιδιαίτερο.

Κι όμως, έτσι ξεκίνησε η ιστορία. Ταυτόχρονα άρχιζε η μεγαλύτερη περίοδος για να ολοκληρωθεί μια ευρωπαϊκή διοργάνωση. Χρειάστηκαν τρία χρόνια για να φτάσουμε στο φινάλε! Την Πρωτομαγιά του 1958 η Βαρκελώνη φιλοξένησε στον επαναληπτικό τελικό τη μεικτή Λονδίνου. Μόνο δύο Αγγλοι από αυτούς που ξεκίνησαν στη διοργάνωση έφτασαν μέχρι τέλους. Ο Χέινς και ο Ρίτσαρντ Σίλετ. Το 2-2 του πρώτου ματς δεν αρκούσε στο Λονδίνο, μια και οι Καταλανοί σάρωσαν 6-0 και κατέκτησαν το πρώτο ευρωπαϊκό τρόπαιό τους. Ομως, αν υπολογίσει κανείς πως ήδη η Ρεάλ Μαδρίτης είχε φτάσει τα τρία Κύπελλα Πρωταθλητριών, μάλλον η σύγκριση είναι καταλυτική.

Η διοργάνωση του Κυπέλλου Εκθέσεων συνεχίστηκε τη διετία 1958-1960 ξανά με την Μπαρτσελόνα να κατακτά τον τίτλο. Το τραγελαφικό συνέβη τη σεζόν 1960-61, όταν οι «μπλαουγκράνα», υποχρεωμένοι από τον κανονισμό της ΟΥΕΦΑ πως ο κάτοχος πρέπει να υπερασπιστεί το τρόπαιό του, αγωνίστηκαν ταυτόχρονα σε δύο διοργανώσεις! Στο Πρωταθλητριών έφτασαν μέχρι τον τελικό, στον οποίο ηττήθηκαν από την Μπενφίκα 3-2, και στο Εκθέσεων προτίμησαν να... αποκλειστούν χάνοντας στο Εδιμβούργο από τη Χιμπέρνιαν στα προημιτελικά.

Το Κύπελλο Εκθέσεων διατηρήθηκε έως το 1971, όποτε και καταργήθηκε η ανεξάρτητη επιτροπή (με τη στήριξη της ΦΙΦΑ) που το διοργάνωνε. Η ΟΥΕΦΑ πήρε την κηδεμονία και το μετονόμασε κρατώντας τον ίδιο τρόπο διεξαγωγής. Διαφοροποίησε, όμως, τη διαδικασία συμμετοχής θέτοντας ως όρο τη βαθμολογία του πρωταθλήματος, ανεξαρτήτως αν η πόλη φιλοξενούσε διεθνή έκθεση, όπως ίσχυε από το 1955.

Στα δεκαέξι χρόνια της διοργάνωσης πραγματοποιήθηκαν 1.036 αναμετρήσεις με τη συμμετοχή 207 συλλόγων ή ομάδων επίλεκτων. Προκειμένου να αποφασιστεί ποια ομάδα θα κρατήσει για πάντα το τρόπαιο, έγινε αγώνας μεταξύ της πρώτης νικήτριας Μπαρτσελόνα με την τελευταία Λιντς. Οι Καταλανοί επικράτησαν 2-1 και έχουν πλέον στην τροπαιοθήκη τους το λάφυρο. Από τον φετινό τελικό στην Πόλη στις 20 Μαΐου και το Κύπελλο ΟΥΕΦΑ θα περάσει στην ιστορία και θα μετονομαστεί σε EUROPA LEAGUE. Αλλά ποιος ξέρει αν θα είχε συντελεστεί η κοσμογονία στο ευρωπαϊκό ποδόσφαιρο, αν σαν σήμερα πριν από 54 χρόνια κάποιοι δεν συμφωνούσαν σε κάτι τόσο απλό, αλλά τόσο πρωτοποριακό για την εποχή;