Το μνημόνιο δεν προβλέπει μείωση μισθών ...

Χρήστος Ιωάννου
Αρθρογράφος
Άρθρο του στην εφημερίδα "Ελευθεροτυπία" - 1/8/2010


Δεν υπάρχει λόγος κανείς υπουργός, ούτε ο της Εργασίας, να εμφανίζεται «μνημονιότερος» του μνημονίου, όσον αφορά την πολιτική μισθών στον ιδιωτικό τομέα.

Οι περικοπές-απομειώσεις μισθών του ιδιωτικού τομέα δεν είναι μέρος των «προϋποθέσεων» (conditionalities) του μνημονίου. Οι ίδιοι οι επιτηρητές της τρόικας το αναγνωρίζουν ρητά, αποδεχόμενοι ότι η περικοπή-απομείωση των μισθών του ιδιωτικού τομέα δεν είναι το «ζητούμενο», για σαφείς και κρίσιμους λόγους.

Η ολιγοπωλιακή δομή πολλών τομέων της οικονομίας θα απέκλειε το πέρασμα των περικοπών στις τιμές και στη βελτίωση της διεθνούς ανταγωνιστικότητας τιμών της οικονομίας. Απλώς θα βελτίωνε περαιτέρω τα περιθώρια κέρδους. Οι περικοπές μισθών θα οδηγούσαν σε βαθύτερη ύφεση και περιδίνηση της οικονομικής δραστηριότητας, με αρνητικές συνέπειες στη δημοσιονομική σταθεροποίηση.

Περικοπές μισθών του ιδιωτικού τομέα θα επέτειναν την ήδη αυξημένη ανισότητα των μισθών και του εισοδήματος. Επιπλέον, οι περισσότεροι εξαγωγικοί κλάδοι είναι εντάσεως κεφαλαίου και συνεπώς το μισθολογικό κόστος είναι μικρό μέρος του συνολικού κόστους, ενώ στον τομέα των υπηρεσιών η διεθνής ζήτηση δεν συνδέεται με την ελαστικότητα της τιμής και του εργατικού κόστους.

Αντί των περικοπών, το μνημόνιο δίνει προτεραιότητα στην επιστροφή της εξωτερικής ανταγωνιστικότητας της οικονομίας, όπως αυτή «μετράται» από τον εκτιμώμενο δείκτη της «πραγματικής συναλλαγματικής ισοτιμίας» έναντι των εμπορικών εταίρων-ανταγωνιστών της χώρας (REER). Γι' αυτό ο στόχος ήταν «σε εναρμόνιση με τη μείωση των μισθών του δημόσιου τομέα, οι μισθοί του ιδιωτικού τομέα πρέπει να γίνουν πιο ευέλικτοι, ώστε να καταστεί δυνατή η συγκράτηση του κόστους για μια εκτεταμένη χρονική περίοδο».

Και αυτό, μέσω όχι διοικητικών παρεμβάσεων στους μισθούς, αλλά ως μέρος των διαρθρωτικών πολιτικών, με αλλαγές στο σύστημα διαμόρφωσης των αμοιβών της εργασίας, των συλλογικών διαπραγματεύσεων και της καλύτερης «λειτουργίας των μηχανισμών της αγοράς». Αλλωστε, τα οικονομικά του μνημονίου δεν προέβλεπαν μείωση των αμοιβών κατά κεφαλήν το 2011-2013 και ήλπιζαν σε εξαιρετικά χαμηλότερο πληθωρισμό ή και αποπληθωρισμό, ώστε μέσω αυτού να καλυφθεί το έλλειμμα ανταγωνιστικότητας και η εκτιμώμενη (REER) να κινηθεί γρηγορότερα προς το σημείο ισορροπίας.

Παρά το ότι οι συμπεριφορές στις συλλογικές διαπραγματεύσεις (Εθνική Γενική ΣΣΕ και κλαδικές) κινούνται σε αυτήν τη λογική, δεν κινήθηκε αναλόγως ο πληθωρισμός - που έχει «ξεφύγει» και ως ποσοστό και ως θεμελιακός στόχος της πολιτικής του μνημονίου. Οι δε υπουργικές πολιτικές μισθών για τον ιδιωτικό τομέα παραμένουν «τυφλές» για τα ουσιώδη, αρκούμενες σε «κακοτεχνίες» άρθρων και τροπολογιών για το σύστημα συλλογικών διαπραγματεύσεων της χώρας.

Παρά το γεγονός ότι πλέον δεν ευθύνονται οι μισθοί του ιδιωτικού τομέα για τον πληθωρισμό, ούτε επαναλαμβάνεται το παλιό λάθος να τον «ακολουθούν» και να τον αναπαράγουν, τόσο ο πληθωρισμός όσο και η μεταρρύθμιση του συστήματος διαμόρφωσης των αμοιβών στον ιδιωτικό τομέα είναι σοβαρά ζητήματα, που επιβάλλουν την ανάλογη στάση της οικονομικής πολιτικής.

Η ατέρμονη ανακάλυψη του τροχού …

Korinthius Maximus
Περιοδικό MyPress - Τεύχος 21 - Ιούλιος 2010

Η περίοδος που διανύουμε είναι από τις πιο δύσκολες που έχει περάσει ο τόπος στη σύγχρονη ιστορία του και για να είμαι πιο ακριβής, η δυσκολότερη της μεταπολιτευτικής περιόδου. Ετούτη τη φορά δεν έχουμε απειλή από εξωτερικό παράγοντα, δεν αντιμετωπίζουμε κάποιο φυσικό φαινόμενο, δεν απειλούνται τα σύνορά μας (τουλάχιστον άμεσα), δεν θα γίνει στρατιωτική επιστράτευση.

Βρισκόμαστε μόλις στην αρχή μιας αβέβαιης αλυσίδας γεγονότων που είναι απρόβλεπτα, που δεν μπορούμε εύκολα να τα αποφύγουμε και – το χειρότερο απ’ όλα – τίποτα πια δεν είναι αποκλειστικά στο χέρι μας και ελάχιστα εξαρτώνται από τις δικές μας κινήσεις τόσο εντός της χώρας, όσο και εκτός αυτής.

Η Ελλάς κυβερνάται ουσιαστικά από ένα διευθυντήριο που κανείς δεν μπορεί να το προσωποποιήσει και συνεπώς είναι αδύνατο να το αντιμετωπίσει δυναμικά. Τυπικά, η χώρα διαθέτει και μια ντόπια κυβέρνηση που υπερψήφισε κάτι που αποκαλείται «μνημόνιο», το οποίο γνωρίζουμε πλέον ότι επρόκειτο για μια χάρτα υποταγής, γεμάτη όρους, υποσημειώσεις και ψιλά γράμματα, τόσο ψιλά που «κύκλοι» του διευθυντηρίου έχουν φθάσει να διαρρέουν ότι το Σύνταγμα της Ελλάδας αποτελεί μείζον πρόβλημα για την ικανοποίηση των όρων του μνημονίου !

Έχουμε φθάσει εν ολίγοις στο έσχατο σημείο και σαν ταξιδιώτες μέσα σε ένα διαστημόπλοιο εξερευνούμε νέους κόσμους, ζούμε νέες καταστάσεις, άγνωστες τουλάχιστον για τις γενιές εκείνες που δεν έχουν ζήσει την κατοχή ενός κατακτητή. Ακόμα όμως και οι γενιές των πολέμων μοιάζουν χαμένες μέσα στη νέα πραγματικότητα. Τότε ήξεραν. Ήξεραν ότι ο κατακτητής πέρασε τα σύνορα, είχαν πατεράδες, αδέλφια, γιούς στο μέτωπο και άκουγαν στα κρυφά ραδιόφωνο μήπως και μάθουν τίποτα για την πορεία του πολέμου και τις προσπάθειες των συμμάχων. Κοίταγαν την ελληνική σημαία και δάκρυζαν, έπαιρναν κουράγιο και κρατούσαν μέσα τους αναμμένη μια φλόγα πατριωτισμού που μπορούσε να κάνει γίγαντα ακόμα και τον πιο αδύναμο που έδινε άνιση μάχη με την πείνα, προσβλέποντας στην ελπίδα της λευτεριάς.

Μεγάλωσα ακούγοντας τη γιαγιά μου να λέει «να μη ζήσετε πόλεμο παιδί μου». Αυτή η φράση έχει χαραχτεί από τότε στο κεφάλι μου ως το χειρότερο γεγονός που θα μπορούσε να συμβεί στη ζωή μου. Σήμερα η γιαγιά μου είναι καθηλωμένη σε ένα κρεβάτι και εκ των πραγμάτων βλέπει πολλές ώρες τηλεόραση. Όταν την επισκέπτομαι βλέπω στα μάτια της φόβο, πίκρα και στεναχώρια. Έχει τρομοκρατηθεί με όσα ακούει στις ειδήσεις, αλλά δεν καταλαβαίνει. Δεν μπορεί να καταλάβει. Δεν έχει ακούσει το συναγερμό που την καλούσε όταν ήταν νέα στο καταφύγιο, δεν άκουσε άρματα έξω από τα κλειστά παραθύρια της, δεν αποχαιρέτησε κανέναν δικό της για το μέτωπο. Κι όμως, βλέπω στα μάτια της εκείνη τη θλίψη που μου μετέδιδε όταν μου μιλούσε για τον πόλεμο.

Δεν μπορεί να καταλάβει πώς φτάσαμε ως εδώ, δεν μπορεί να καταλάβει γιατί της μειώνουν τη σύνταξη, αδυνατεί να συλλάβει ότι η Ελλάδα χρεοκοπεί σε καιρό ειρήνης και μάλιστα λίγα χρόνια μετά τους Ολυμπιακούς Αγώνες που κάθισε και τους είδε από την τηλεόραση. Άντε να της εξηγήσεις της γιαγιάς τα ποσοστά του δημοσίου χρέους επί του ΑΕΠ, τα spread και το ΔΝΤ. Εδώ δεν μπορούμε να τα καταλάβουμε εμείς, που οι γενιές μας είναι και σπουδαγμένες. Το μόνο που ξέρει πολύ καλά η γιαγιά είναι ότι «τα κοπρόσκυλα έφαγαν τα λεφτά». Σε αυτό το σημείο – ενδεχομένως – η κάθε γιαγιά βάφει με διαφορετικό χρώμα τα κοπρόσκυλα.

Έχω πολλές φορές σκεφτεί να της εξηγήσω της γιαγιάς ότι τα πράγματα δεν είναι τόσο άσχημα όσο τα λένε στις ειδήσεις και όσο της τα λένε οι Γιώργηδες κάθε πρωί. Έχω σκεφτεί να καθίσω να της εξηγήσω ότι έχουμε μπει σε μια φάση προσαρμογής της ζωής μας στα πρότυπα των ευρωπαίων, οι οποίοι για πολλά χρόνια μας δανείζανε και μας πληρώνανε προγράμματα για δημόσιες επενδύσεις που ποτέ δεν έγιναν (αλλά έγιναν κότερα, βίλες, Ferrari, βίζιτες, μπουζούκια), να της πω ότι η ζωή ημών των νεώτερων θα δυσκολέψει αρκετά αλλά και πάλι θα είναι πάρα πολύ καλύτερη από τη δική της στην αντίστοιχη ηλικία. Να της εξηγήσω ότι έρχεται η ώρα που θα πρέπει να μάθουμε ότι δε μπορούμε να συνεχίσουμε να έχουμε ένα κράτος που ζει με δανεικά.

Κάθε φορά που αποφασίζω να μπω σε αυτή τη διαδικασία, τελικά την αναβάλω γιατί προβληματίζομαι σχετικά με το αν μπορώ να είμαι τόσο αισιόδοξος για την τελική έκβαση των πραγμάτων και για την όλη αντίληψή μου επί του θέματος. Όλο κάτι συμβαίνει και αλλάζει άρδην ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίζω την όλη κατάσταση. Καταλαμβάνομαι από εκείνη την αβεβαιότητα της αλυσίδας των γεγονότων που περιέγραψα στην αρχή.

Τελευταίο συμβάν που με έκανε να αναβάλω ακόμα μια φορά αυτή την κουβέντα με τη γιαγιά ήταν η είδηση που διάβασα για την απογραφή των εργαζομένων στο δημόσιο τομέα. Η είδηση παρουσιαζόταν στην εφημερίδα ως κίνηση – τομή από την κυβέρνηση και ευκαιρία αποσαφήνισης της κατανομής των δημοσίων δαπανών σε μισθούς. Ομολογώ πως αιφνιδιάστηκα. Προσπαθώ ακόμα να συνειδητοποιήσω για ποιο λόγο η κυβέρνηση δεν γνωρίζει πόσους και ποιους πληρώνει από το ίδιο της το πορτοφόλι. Αναρωτιέμαι με απόγνωση για ποιό λόγο θα πρέπει να θεωρείται τομή το να γνωρίζει με κάθε λεπτομέρεια το Λογιστήριο του Κράτους πόσους και ποιούς πληρώνει το ίδιο. Δεν μπορώ να αντιληφθώ για ποιό λόγο θα πρέπει οι δημόσιοι υπάλληλοι να μπουν σε ένα σύστημα – που είμαι σίγουρος ότι έχει κοστίσει χιλιάδες ευρώ – και να δηλώσουν ότι εργοδότης τους είναι το κράτος.

Είναι απίστευτη η είδηση, ασύλληπτη η λογική και οπωσδήποτε τραγική η κατάσταση. Η ελληνική πατέντα της διαρκούς, ατέρμονης ανακάλυψης του τροχού δίνει και πάλι ρέστα. Μου θυμίζει αυτή η περίπτωση τόσες άλλες που εδώ και δεκαετίες επαναλαμβάνονται ξανά και ξανά.

Τριάντα χρόνια μηχανογραφούνται τα ασφαλιστικά ταμεία. Άλλα τόσα αυτοματοποιούνται οι διαδικασίες. Θυμήθηκα την περίπτωση του ΑΜΚΑ (Αριθμός Μητρώου Κοινωνικής Ασφάλισης), ένα έργο που έχει πληρωθεί πέντε – έξι φορές τα τελευταία 15 χρόνια και μόλις στα τέλη του 2008 κατόρθωσε να θεωρείται ολοκληρωμένο με πολλές ακόμα εκκρεμότητες. Διάβασα πρόσφατα για την ηλεκτρονική συνταγογράφηση των φαρμάκων και τη σύνδεση του συστήματος με τους ελεγκτικούς μηχανισμούς για τις δαπάνες στη δημόσια υγεία. Μαζεύω αποδείξεις για να τις επισυνάψω στη φορολογική μου δήλωση στο τέλος του χρόνου ώστε να δικαιολογήσω το κόστος διαβίωσης της οικογένειάς μου. Έχω πάρει και ένα ειδικό κουτί, σαν αυτά που βαστάνε μέσα τα πούρα, γιατί οι άτιμες ξεθωριάζουν μέσα σε ένα μήνα, αφού τυπώνονται σε θερμικούς εκτυπωτές. Θα παταχθεί η φοροδιαφυγή με αυτό τον τρόπο μας είπαν.

Σκεπτόμενος όλα αυτά, συνειδητοποιώ κάθε φορά ότι την ώρα που το παπόρι βουλιάζει, εμείς προσπαθούμε ακόμα μια φορά και δαπανούμε πολλά χρήματα ακόμα μια φορά στην εκ νέου ανακάλυψη του τροχού. Σε όλες τις χώρες της Ευρώπης αυτά που εμείς ακόμα παλεύουμε να στήσουμε, λειτουργούν άψογα και αδιάκοπα εδώ και δεκαετίες.

Το χειρότερο από όλα είναι ότι όλα αυτά τα «έργα» έχουν προκηρυχτεί, έχουν πληρωθεί, έχουν ξαναπροκηρυχτεί, έχουν ξαναπληρωθεί, ξανά και ξανά και ξανά. Και κάθε φορά και η Ευρωπαϊκή Ένωση χρηματοδοτούσε ένα τεράστιο μέρος των «έργων» αυτών.

Μετά από όλα αυτά τί να πω στη γιαγιά … Ότι θα ανακαλύψουμε και πάλι τον τροχό ή ότι θα τη βγάλουμε καθαρή με λίγους μώλωπες ; Γι’ αυτό της λέω «γιαγιά, ευτυχώς δεν έχουμε πόλεμο». Αν και πάλι δεν είμαι απόλυτα σίγουρος και γι’ αυτό …

«Αχίλλειος πτέρνα» η ανεργία

Νατάσα Μπαστέα
Αρθρογράφος
Άρθρο της στην εφημερίδα "Τα Νέα" - 2/8/2010


ΟΙ ΕΙΔΙΚΟΙ τη χαρακτηρίζουν «αχίλλειο πτέρνα» κάθε πιθανής οικονοµικής ανάκαµψης. Διότι σήµερα, για πρώτη φορά σε τέτοια έκταση στη διάρκεια µιας διεθνούς ύφεσης, όσο και εάν έχουν αρχίσει να βελτιώνονται οι υπόλοιποι δείκτες, η ανεργία αυξάνεται στις περισσότερες χώρες. Πρώτες οι ΗΠΑ, µέσω του προέδρου Οµπάµα άρχισαν να µιλούν για την αρχή της ανάκαµψης, κάτι άρχισε να κινείται στη βιοµηχανία και στις εξαγωγές, µόνο οι κατασκευές είναι χαµηλά γι' αυτό και τα µεγάλα προγράµµατα δηµόσιων δαπανών στον τοµέα αυτό. Τα προβλήµατα όµως είναι τόσο βαθιά ώστε τα επιδόµατα προς τους ανέργους αυξήθηκαν κατά 1,8% τον περασµένο µήνα και η ανεργία έφθασε το 9,6%.

Αλλοι δείκτες βελτιώνονται, η ζωή των πολιτών όµως όχι.

Στην Ευρώπη τώρα, που ακολουθεί την ακριβώς αντίθετη οικονοµική οδό, εκείνη δηλαδή των δηµοσιονοµικών περικοπών, τα πράγµατα δείχνουν ακόµη πιο δύσκολα. Στην Ισπανία µε τις προβλέψεις ότι η ανεργία θα φθάσει µέχρι το τέλος της χρονιάς το 22%, το πικρό ανέκδοτο κυκλοφόρησε ήδη: «Πάλι καλά που ο Θαπατέρο επανεξελέγη πέρσι, διότι αλλιώς σύντοµα θα ήταν κι αυτός άνεργος». Παρά τα µέτρα υποστήριξης των κλάδων που πλήττονται περισσότερο όπως οι κατασκευές, η µείωση της ανεργίας που όλοι συζητούσαν αποδείχθηκε ψευδαίσθηση. Το πιο ανησυχητικό όµως είναι το ποσοστό ανεργίας στους νέους 18 έως 25 ετών που ήδη έχει φθάσει το 30%. Δηλαδή ένας στους τρεις νέους στην Ισπανία δεν έχει δουλειά και δεν έχει και ελπίδες να βρει δουλειά σύντοµα, το ίδιο συµβαίνει και στην Ιταλία.

Οσο για την Ελλάδα, σύµφωνα µε διεθνείς οργανισµούς, το ποσοστό ανεργίας το 2011 προβλέπεται να φθάσει το 14,3% ενώ η ΓΣΕΕ εκτιµά ότι µπορεί να φθάσει και το 20%, ποσοστά που αντιστοιχούν σε επίπεδα ανεργίας του 1960.

Από τις πολλές και ποικίλες κουβέντες των ευρωπαίων αξιωµατούχων, από τις υποσχέσεις των πολιτικών, από τους διάσηµους οικονοµολόγους που αναλύουν, δεν έχουµε ακούσει ούτε µια συγκεκριµένη λύση για την ανεργία που να δείχνει αποτελεσµατική. Ισως αυτό, πάνω απ' όλα, κάνει τη σηµερινή κρίση διαφορετική απ' όλες τις προηγούµενες...

Ποιος «φοβάται» τους νεόπτωχους;

Κεντρικό άρθρο
στην εφημερίδα "Απογευματινή" - 5/7/2010


Το καλοκαίρι του 2010 δεν μοιάζει με τα προηγούμενα. Κοινή είναι η αίσθηση ότι η χώρα, εν μέσω κρίσης, βαδίζει στο «κενό», το ίδιο και οι πολίτες της. Παρά τις κυβερνητικές διαβεβαιώσεις ότι υπάρχει φως στην άκρη του τούνελ, η αβεβαιότητα έχει αναδειχθεί σε κυρίαρχο συναίσθημα του λαού. Πώς είναι δυνατόν η κυβέρνηση να διαβεβαιώνει ότι ήδη έχει στα χέρια της τα πρώτα σημάδια της ανάκαμψης, αλλά η καθημερινή ειδησεογραφία να τη διαψεύδει; Φως στην άκρη του τούνελ μπορεί να υπάρχει… Για το μήκος της σήραγγας ποιος θα μας μιλήσει με ειλικρίνεια;

Και δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις που η κυβέρνηση αυτοδιαψεύδεται. Για παράδειγμα, το νομοσχέδιο για τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά προτείνεται ως μέρος του πακέτου νομοθετικών μέτρων κοινωνικού χαρακτήρα για την ανακούφιση των πολιτών με βεβαιωμένα χρέη. Εισάγει, μάλιστα, για πρώτη φορά την έννοια του υπερχρεωμένου φυσικού προσώπου. Τι θέλει να προλάβει το επίδοξο νομοθέτημα άλλο από το να οπλίσει την πολιτεία με ένα νομικό εργαλείο αντιμετώπισης του κύματος των πτωχών που πλησιάζει;

Διότι, η αποτελεσματικότητα του νομοθετήματος και το εύρος χρήσης του είναι το κύριο ζήτημα: Ποιες περιπτώσεις αντιμετωπίζονται με τις ρυθμίσεις του; Καλλιεργείται από χθες μεθοδευμένα η εντύπωση ότι όποιος είναι ή αισθάνεται υπερχρεωμένος, θα βρει στις διατάξεις του άσυλο καταφυγής και κατανόησης. Όμως για να υπάρξει ρύθμιση χρέους θα πρέπει να υπάρχει αποδεδειγμένη αδυναμία πληρωμής, βεβαιωμένη δικαστικά και αφού έχουν ρευστοποιηθεί όλα τα υπάρχοντα περιουσιακά στοιχεία του υπερχρεωμένου φυσικού προσώπου, κινητά και ακίνητα, εκτός από την πρώτη κατοικία και αυτό υπό όρους. Συν την ένταξή του στον Τειρεσία… Ποια η κοινωνική ευαισθησία του νομοθέτη;

Αλλά το αποτελεσματικό κράτος που οραματίζεται ο Γ. Παπανδρέου έχει κάνει από τώρα το χρέος του. Διαθέτει, πλέον, όπλα και εναντίον των πτωχών που αυξάνονται ραγδαία.

Φθινοπωρινό στοίχημα

Αλέξης Παπαχελάς
Δημοσιογράφος
Άρθρο του στην εφημερίδα "Καθημερινή" - 1/8/2010


Το φθινόπωρο θα είναι σκληρό και ενδεχομένως απαρχή πολιτικών εξελίξεων. Μέχρι τώρα η κυβέρνηση Παπανδρέου έχει καταφέρει να περάσει πολύ σημαντικά μέτρα και τομές, υπό την πίεση της τρόικας, και χωρίς πραγματικά να εκδηλωθούν μεγάλες αντιδράσεις. Ορισμένοι, μάλιστα, στην κυβέρνηση κάνουν το λάθος να επαναπαύονται και να θεωρούν πως τα δύσκολα έχουν περάσει. Είναι όμως έτσι;

Η κυβέρνηση θα βρεθεί σύντομα απέναντι στις πιο σκληρές συντεχνίες που έχουν εδραιώσει τη δύναμή τους τα τελευταία 30 χρόνια, με πρώτη τη ΓΕΝΟΠ ΔΕΗ που αποτελεί ένα αμιγώς πασοκικό δημιούργημα, το οποίο κανείς δεν έχει τολμήσει να ακουμπήσει. Ενα μεγάλο μέρος της κοινωνίας έχει καταλάβει πως η χώρα δεν μπορεί να επιβιώσει με τέτοιου τύπου ισχυρές συντεχνίες να εκβιάζουν την εκάστοτε κυβέρνηση και να απορροφούν πολύτιμους κοινωνικούς πόρους. Αν κάτι έχει πραγματικά αλλάξει τους τελευταίους μήνες στην Eλλάδα είναι πως έσπασαν πολλά ταμπού και ο κόσμος άρχισε να καταλαβαίνει τι είναι αυτά τα περιώνυμα «κεκτημένα» ορισμένων συντεχνιών. Μέσα από τη συλλογική ψυχοθεραπεία στα καφενεία και τις τηλεοράσεις, η κοινή γνώμη έχει αντιληφθεί πλήρως γιατί φτάσαμε εδώ που φτάσαμε.

Είναι πιθανό κάποια στιγμή να επικρατήσει μια κόπωση από τις πολλές και ραγδαίες αλλαγές στο ασφαλιστικό και σε άλλους τομείς. Προς το παρόν πάντως ένα ζωτικό κομμάτι της μεσαίας τάξης δεν ανέχεται τις εκβιαστικές κινητοποιήσεις και τον συνδικαλιστικό αυτισμό διαφόρων ομάδων. Και αυτό γιατί καταλαβαίνει πια πως προκαλούν τεράστια οικονομική ζημία στις τσέπες όλων.

Το αν η κυβέρνηση θα επιβιώσει των συγκρούσεων που έρχονται θα εξαρτηθεί όμως και από τους πολιτικούς της χειρισμούς, το πώς θα πάει η πραγματική οικονομία το φθινόπωρο και -ως συνήθως- τον παράγοντα της τύχης... Ενα μικρό ή μεγάλο σκάνδαλο μπορεί εύκολα να τινάξει όλη την προσπάθεια στον αέρα. Tο ίδιο μπορεί να συμβεί αν ο κ. Παπανδρέου επιχειρήσει ανεπιτυχώς να περάσει από τη Βουλή τη σημαντική αλλαγή του εκλογικού συστήματος που έχει εξαγγείλει. Ο πρωθυπουργός διατρέχει επίσης κίνδυνο να αρχίσει να φαίνεται απόμακρος και ενδεχομένως εκκεντρικός στον μέσο Ελληνα με τα συνεχή του ταξίδια και άλλες συνήθειες που μέχρι τώρα αντιμετωπίζονται με κατανόηση. Η ελληνική κοινή γνώμη έχει μια εκπληκτική ικανότητα να «κόβει κομματάκια» τους ηγέτες της και να τους βάζει σε στερεότυπα του καφενείου, όπως συνέβη με το μυθώδες playstation και τώρα ολίγον με το... κανό. Τα στερεότυπα αυτά μπορεί να είναι άδικα, δύσκολα όμως αποδομούνται όταν σχηματισθούν.

Ο άλλος μεγάλος κίνδυνος είναι να φύγει ο πάτος της πραγματικής οικονομίας τους πρώτους μήνες του φθινοπώρου. Ηδη έχουν κλείσει πολλές μικρές επιχειρήσεις και μαγαζιά. Το στοίχημα για το φθινόπωρο είναι αν θα αντέξουν μεγάλες επιχειρήσεις, οι οποίες αυτή την ώρα υποφέρουν ανάμεσα σε επιτόκια που πλησιάζουν το 9% από τις τράπεζες και σε ένα Δημόσιο που δεν τους πληρώνει τις υποχρεώσεις τους. Αν αρχίσουν να κλείνουν πολλές εταιρείες και να έχουμε μαζικές απολύσεις, η ύφεση θα είναι βαθιά και ο θυμός του κόσμου μεγάλος. Κυβερνητικά στελέχη ισχυρίζονται πως ο κ. Παπανδρέου έχει πάρει τα μηνύματα της αγοράς και θα ανακοινώσει στη ΔΕΘ αναπτυξιακά μέτρα που θα δηλώνουν μια νέα εποχή φιλικής αντιμετώπισης των επιχειρήσεων. Οψόμεθα...

Το φθινόπωρο και ο χειμώνας ενδέχεται πάντως να είναι και πολιτικά δύσκολοι. Σκεφθείτε ένα Δικαστικό Συμβούλιο το οποίο, κάτω από την επιρροή του κλίματος στην κοινή γνώμη, προφυλακίζει κάποιους υπουργούς της Ν.Δ. τραβώντας στα άκρα την ερμηνεία του νόμου. Και βεβαίως αναλογισθείτε τι θα πυροδοτήσει μια τέτοια εξέλιξη.

Ολα αυτά συνθέτουν μια εικόνα δύσκολη και εύφλεκτη. Γι' αυτό ας πάρουμε μια καλοκαιρινή ανάσα και μετά τα μέσα Αυγούστου ας ξαναβάλουμε τις ζώνες ασφαλείας και ας ετοιμασθούμε για ένα απρόβλεπτο και εκρηκτικό φθινόπωρο.

Υπαρξιακή κρίση και υπέρβαση

Έλλη Στάη
Δημοσιογράφος
Από την ιστοσελίδα της "ellispoint.gr" - 16/7/2010


Η υπαρξιακή κρίση είναι παντού κι αυτό δεν είναι απαραιτήτως κακό. Αρκεί να αποτελέσει την αφετηρία της υπέρβασης.

Οι καιροί που ζούμε δεν ευνοούν τα υπαρξιακά διλήμματα. Όταν η μάχη δίνεται πρωτίστως για την επιβίωση, ο χώρος για ιδεολογικές, πολιτικές και συνειδησιακές αυτό-αμβφισβητήσεις είναι ασφυκτικά μικρός.

Η υπαρξιακή κρίση όμως είναι εδώ – παντού και against all odds. Στην πολιτική, τον συνδικαλισμό, την κοινωνία, στον επιχειρηματικό κόσμο επίσης. Κι αυτό δεν είναι απαραιτήτως κακό. Αρκεί να αποτελέσει την αφετηρία της υπέρβασης. Αρκεί να μη γίνει βολικό άλλοθι αδράνειας, να μη γίνει κρησφύγετο άρνησης της πραγματικότητας, αρκεί να μη γίνει ο πολλαπλασιαστής των αξιεξόδων. Αρκεί να γίνει η γέφυρα της μετάβασης στη λύση και την κάθαρση.

Όταν είσαι κυβερνητικός βουλευτής, για παράδειγμα, σε εποχές τρόικας και ΔΝΤ, λογικό είναι να αμφισβητείς και να αυτοαμφισβητείσαι. Να ψάχνεις δύσκολες ισορροπίες ανάμεσα στις – καλύτερες ενδεχομένως – προεκλογικές προθέσεις και στις ολικές – αναγκαστικές ενδεχομένως – μετεκλογικές ανατροπές. Δεν είναι λογικό όμως, και δεν είναι αποδεκτό επίσης, να κρύβεσαι. Δεν είναι αποδεκτό να παρατείνεις το δίλημμα επ’ αόριστον και να μετατρέπεις την υπαρξιακή κρίση σε διαβατήριο μικροκομματικής επιβίωσης.

Εξίσου λογικό είναι να είσαι υπουργός και να αμφιταλαντεύεσαι. Να ψάχνεις ακόμη και την παραμικρή ρωγμή διεξόδου από τον «γύψο» του Μνημονίου. Να παζαρεύεις ακόμη και την τελευταία δυνατότητα ελάσσονος κοινωνικής Δικαιοσύνης. Δεν είναι λογικό όμως, ούτε αποδεκτό, να οχυρώνεσαι στη σιωπή, την λανθάνουσα αποδοκιμασία, στην παλιά πεπατημένη των, πάσης φύσεως, Πόντιων Πιλάτων.

Δυστυχώς πολλοί δρόμοι, αυτή τη στιγμή, δεν υπάρχουν. Κι αν θέλουμε πράγματι να υπάρξει κάποτε και μια διαφορετική, νέα πορεία, επείγει να διαλέξουμε ποιοι, και γιατί, πορευόμαστε σήμερα από τη μια πλευρά και ποιοι από την άλλη. Ανέκαθεν άλλωστε, τα ειλικρινή, καθαρά διλήμματα είχαν και καθαρές απαντήσεις. Κι αυτές τις απαντήσεις ζητά, τις απαιτεί επιτακτικά σήμερα, η κοινωνία. Και μόνον έτσι μπορεί η υπαρξιακή κρίση να γίνει στήριγμα για να βγάλουμε την ανηφόρα. Όλα τα υπόλοιπα είναι απλώς παλιά, ξεφτισμένα άλλοθι.

Μήπως παίρνουν παραισθησιογόνα στην κυβέρνηση ;

Κ. Παπανικολάου
Αρθρογράφος
Άρθρο του στην εφημερίδα "Απογευματινή" - 12/7/2010


Προτροπή στους νέους να συμμετάσχουν ενεργά στη διαδικασία αλλαγής της Ελλάδας (!) απηύθυνε ο πρωθυπουργός, στην προ ημερησίας διατάξεως συζήτηση στη Βουλή, με θέμα τις «αλλαγές, που πλήττουν τα εργασιακά και κοινωνικά δικαιώματα των νέων».

Θέλει πραγματικά πολύ να διαθέτεις ανυπολόγιστη απόσταση από την πραγματικότητα, για να βρίσκεις το θάρρος να καλέσεις σε ενεργό συνεργασία τη γενιά που απενεργοποίησες, οδηγώντας την σε απόγνωση και απόσταση από κάθε πιθανότητα οράματος και αγώνα.

Και πέρασε τα όρια της ύβρεως ο λόγος του: «Εμείς θα ξανακάνουμε τη χώρα και τους νέους υπερήφανους. Να πιστέψουν ξανά ότι ο αγώνας τους, η ζωή τους, η χώρα τους, αξίζουν. Ότι μπορούν δημιουργικά να πάρουν τις τύχες τους στα χέρια τους, χωρίς κηδεμονίες και επιτηρήσεις, που πρώτοι εμείς καταγγείλαμε, εδώ, σ’ αυτή την αίθουσα»!

Αντί να απαντήσει η στήλη, ας απαντήσει η υποψήφια διδάκτωρ στο UCL Ελένη Καλογεροπούλου, όπως τα δημοσίευσε σε blog. «Μπράβο στους βουλευταράδες μας! -έγραψε-. Σώζουν την Ελλάδα από εμάς τους αχρείους πολίτες. Τώρα θα μάθουν όλοι να δουλεύουν μέχρι να λειώσουν και θα παίρνουν 628 euros και πολλά μας είναι.

Ας φάγαμε τόσα χρόνια στα θρανία. Όσοι θέλουμε παραπάνω να φύγουμε, να πάμε αλλού. Και ακριβώς αυτό θα κάνουμε, όσοι μπορούμε. Θα φύγουμε και θα πάμε αλλού να γλιτώσουμε από την τρέλα. Όσοι σπουδάζουμε έξω θα μείνουμε εδώ που είμαστε.
Συνέχεια με παρακαλούσε η μάνα μου να γυρίσω πίσω μόλις τελειώσω. Πάει αυτό. Εδώ και 5-6 μήνες σκέφτονται να έρθουν αυτοί εδώ… Όχι, δεν θα έρθω να πάρω 625 euros και να δουλεύω 40 χρόνια. Ούτε θα έρθω για να παρακαλάω τον κάθε πολιτικάντη να μου βρει μια θεσούλα. Οι μόνες δουλειές που θα ανοίξουν θα είναι στον τζόγο. Σερβιτόρα σε φρουτ-καφέ δεν θα γίνω.

Όλοι οι παλιοί συμφοιτητές με θυμήθηκαν τον τελευταίο μήνα με την ίδια ερώτηση. ‘‘Έχει δουλειές στην Αγγλία’’; Οι πιο πολλοί θα ανέβουν να ψάξουν. Αρχίζει η μεγάλη μετανάστευση των νέων και καλά κάνει. Την Ελλάδα τη σκότωσαν οι προστάτες της με το μαχαίρι των γνωστών».

Να οι «επιτυχίες» σας κ. Παπανδρέου και -φιλική συμβουλή- μην πλησιάσετε νέους, χωρίς ισχυρή ασφάλεια -αυτή που σας πληρώνουμε εμείς- για να τους ζητήσετε ενεργό συνεργασία… στον αφανισμό τους.