Παύλος Τσίμας
Δημοσιογράφος
Άρθρο του στην εφημερίδα "Τα Νέα" - 17/12/2011
Ιστολόγιο περιοδικής αρθρογραφίας από το Νομό Κορινθίας και όχι μόνο.
Ενα από τα κρισιμότερα θέματα των επόμενων εβδομάδων θα είναι η τύχη των ελληνικών τραπεζών. Πολλά απ’ όσα διαβάζετε ή ακούτε, άλλωστε, αυτή την περίοδο έχουν να κάνουν, αδιαφανώς και υπογείως, με τις τράπεζες και το ποιος θα τις ελέγχει. Ολοι γνωρίζουμε ότι μετά το μεγάλο «κούρεμα» των ελληνικών ομολόγων και την έκθεση της ΒlackRock την επόμενη εβδομάδα, όλες οι ελληνικές τράπεζες θα είναι στην ουσία απολύτως εξαρτώμενες από κρατικά (ουσιαστικά ευρωπαϊκά) κεφάλαια. Το μεγάλο δίλημμα είναι ποιος θα διοικεί τις τράπεζες, με ποια κριτήρια και ποια μέθοδο.
Ο κ. Παπανδρέου, αλλά και η μεγάλη μερίδα των βουλευτών του ΠΑΣΟΚ, υποστήριζαν την ανάγκη να πάρει το κράτος κοινές μετοχές και στην ουσία να τις διοικεί. Είναι μια άποψη «φιλολαϊκή» και φαινομενικά λογική, η οποία όμως μπορεί να αποδειχθεί άκρως προβληματική για το μέλλον της χώρας. Δεν υπάρχει αμφιβολία πως μερικές τράπεζες ξεπέρασαν κάθε όριο αδιαφάνειας και κακοδιαχείρισης. Κατά τη γνώμη ξένων ειδικών, μάλιστα, η ελληνική οικονομία δεν θα πάει ποτέ μπροστά αν δεν εξυγιανθεί αυτό το κομμάτι του τραπεζικού συστήματος που συντηρούσε για χρόνια μη βιώσιμες επιχειρήσεις σε διαφόρους κλάδους και εξυπηρετούσε πολιτικά και άλλα συμφέροντα. Αυτό το κομμάτι πρέπει πράγματι να «τιμωρηθεί» γιατί η κατάστασή του δεν οφείλεται σε κακοτυχία ούτε στο ότι αγόρασε ομόλογα της Ελληνικής Δημοκρατίας. Θα φανεί, εξ άλλου, ποια τράπεζα ανήκει σε ποια κατηγορία όταν δημοσιοποιηθούν τα ευρήματα της ΒlackRock.
Αυτό που προβληματίζει, αν δεν συνιστά εφιάλτη, είναι η κρατικοποίηση όλου του τραπεζικού συστήματος. Ποιος μπορεί να εμπιστευθεί το σημερινό πολιτικό σύστημα για τη διαχείριση του συνόλου των τραπεζών; Θα δώσουμε, δηλαδή, τον απόλυτο έλεγχο της πραγματικής οικονομίας στο πολιτικό σύστημα που κατάφερε να χρεοκοπήσει και τη χώρα και τα κόμματα «επιχειρήσεις» ΠΑΣΟΚ και Ν.Δ.; Αντιλαμβάνεσθε ότι θα μπορεί κάποιος πολιτικός να παίζει τον... Πούτιν ελέγχοντας τις προβληματικές επιχειρήσεις του Τύπου ή τη δανειοδότηση άλλων εταιρειών; Θα ξαναγυρίσουμε, δηλαδή, στις παλιές εποχές όπου ένας υπουργός έδινε εντολή για δάνεια; Νομίζω ότι θα είναι μεγάλη καταστροφή, ότι θα μιλάμε για τη δημιουργία όχι μιας ακόμη, αλλά πολλών «Αγροτικών». Γι’ αυτό και είναι ύποπτο, αν όχι αστείο, να ακούς κάποιους πολιτικούς να μιλούν πάλι για νέο δημόσιο πυλώνα του τραπεζικού συστήματος...
Είναι λογικό οι πολιτικοί να φλερτάρουν με την ιδέα της πλήρους κρατικοποίησης. Προσλήψεις δεν μπορούν να κάνουν, ρουσφέτια πολύ δύσκολα, το μόνο που θα απομένει σε μια επόμενη κυβέρνηση για να μοιράσει λεφτά θα είναι οι τράπεζες και ο ΟΠΑΠ.
«Ωραία», θα πείτε, «και πώς θα προστατεύσει το ελληνικό Δημόσιο τα κεφάλαια που θα βάλει, και έχει ήδη βάλει, για την επανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών»; Το καλό είναι ότι για τον ίδιο στόχο ενδιαφέρονται και οι Ευρωπαίοι, που στο κάτω κάτω είναι εκείνοι που έχουν βάλει τα χρήματα. Λύσεις υπάρχουν και έχουν δοκιμασθεί σε άλλες χώρες. Υπάρχουν, π.χ., κοινές μετοχές ειδικού σκοπού που δίνουν δικαίωμα βέτο στο Δημόσιο για σημαντικές αποφάσεις και τη δυνατότητα να πουλήσει τις μετοχές του με σημαντικό κέρδος μέσα σε σύντομο διάστημα. Αυτή η λύση μπορεί να προκριθεί για τις τράπεζες που (α) έχουν μετόχους που βάζουν χρήματα για την ενίσχυσή τους, (β) βρίσκουν πρόσθετα κεφάλαια από άλλες πηγές και (γ) παρουσιάζουν ένα αξιόπιστο επιχειρηματικό σχέδιο περικοπών και νοικοκυρέματος.
Καλώς ή κακώς, είτε μισούμε είτε αγαπάμε τις τράπεζες, δεν μπορούμε να ζήσουμε χωρίς αυτές έως ότου πεθάνει ο καπιταλισμός. Η επόμενη ημέρα της ελληνικής οικονομίας θα έχει ανάγκη τράπεζες με ρευστό, που θα παίρνουν ρίσκα και θα λειτουργούν με βάση τραπεζικά και μόνο κριτήρια. Για να είναι, όμως, πειστική οιαδήποτε σοβαρή ενδιάμεση λύση σε σχέση με τον ρόλο του κράτους, είναι ανάγκη οι εποπτικές αρχές, οι πολιτικοί, αλλά και ο υγιής τραπεζικός κλάδος να συνεισφέρουν στην εξυγίανση του τραπεζικού συστήματος. Αλλιώς οι ανομίες και υπερβολές κάποιων θα παρασύρουν μαζί και τους υγιείς και νοικοκύρηδες του κλάδου. Πράγμα που πέρα από το ότι είναι άδικο, μπορεί να υπονομεύσει την ποθούμενη επαναλειτουργία της πραγματικής οικονομίας.
Παρακολουθούμε τελευταία, καθώς μπήκαμε σε τροχιά (έστω και μεγαλύτερης διάρκειας) εκλογών και πολιτικών αλλαγών, να αρχίζει μια δημόσια συζήτηση, όπου πρωτοστατούν κυβερνητικά στελέχη του ΠΑΣΟΚ της προηγούμενης, αλλά και της παρούσας κυβέρνησης. Αλλοι ομιλούν και γράφουν για την ανασυγκρότηση της... Κεντροαριστεράς! Αλλοι εξαντλούνται στην ανάλυση των διεθνών συνθηκών, από... προοδευτική βέβαια σκοπιά!
Μερικοί μάλιστα, ακόμα πιο... τολμηροί, αρχίζουν να ομιλούν για... λάθος συνταγή και λάθη στην υλοποίησή της, από το οικονομικό επιτελείο! Και το ακόμα πιο "κουφό", ο ίδιος ο κ. Παπανδρέου, απελευθερωμένος από το κυβερνητικό άγχος, με συνεντεύξεις και δηλώσεις του στα διεθνή μέσα παίρνει... αποστάσεις από την κυβέρνησή του!
Βλέπω, σύντομα, αυτή τη διετία του μνημονίου εντελώς "πολιτικά ορφανή"! Δεν θα την αναγνωρίζει κανείς ως δική του... Θα 'ναι αγνώστων πατρός και μητρός! Αντί οι υπουργοί, που με τις υπογραφές τους γίνεται ό,τι γίνεται, να μας εξηγήσουν γιατί συμβαίνουν αυτά που συμβαίνουν με το "χαράτσι" στους λογαριασμούς της ΔΕΗ, με την "εφεδρεία", τη φορολογία, την ανεργία και την ακραία ύφεση που ζει η χώρα, αρθρογραφούν με... πάθος για την Κεντροαριστερά, για μια "νέα πολιτική αρχή" και πως... πάλι θα σώσουν τη χώρα στον νέο πολιτικό κύκλο που αρχίζει, μετά το τέλος της μεταπολίτευσης.
Προφανώς η πολιτική ζωή της χώρας έχει ανάγκη και από "συνέχεια" και από "τομές". Και από κάποια "παλιά" πρόσωπα και από "καινούργια". Αλλά αυτό δεν γίνεται με... τέτοιου τύπου "φυγή προς τα μπρος", καθώς υπάρχει κίνδυνος, με τούτα και με κείνα, να προλάβουν να... γελοιοποιήσουν και το μέλλον! Απαιτούνται άλλου τύπου προσεγγίσεις.
Οσοι αμφιβάλλουν, θα το αντιληφθούν στις επερχόμενες εκλογές... Πολύ περισσότερο, όσοι συμμετείχαν σε ό,τι συνέβη τα τελευταία χρόνια και κάνουν ότι δεν... συμμετείχαν και... τυρβάζουν γενικώς περί άλλες υψιπετείς ιδέες! Βέβαια, στους πολιτικούς κύκλους υπάρχει η θεωρία ότι ο "κόσμος ξεχνάει γρήγορα". Οντως, όταν βλέπει κανείς τους νεοδημοκράτες υπουργούς της κυβέρνησης Καραμανλή σε ρόλο όψιμων... σωτήρων της χώρας, χωρίς να τους λέει κανένας τίποτα, όλα είναι πιθανά!
Ελπίζουμε ότι τα πράγματα έχουν αλλάξει. Εν πάση περιπτώσει, το ΠΑΣΟΚ έχει υποστεί ενός είδους... "καθολική αυτοαναίρεση". Το ίδιο και μια κατηγορία στελεχών του. Η "επιστροφή" στον πολιτικό χώρο του και την κοινωνική βάση του δεν γίνεται με "παπαρολογίες"... Ιδίως όταν πολλά στελέχη του έχουν μετακινηθεί σε πιο φιλελεύθερες θέσεις. Δεν είναι εξ ορισμού κακό...
Αρκεί να το ομολογήσουν και να κινηθούν δεόντως. Η ψευδο-μεταμφίεση είναι το κακό... και η επίκληση ενός ανύπαρκτου πλέον... ιστορικού ΠΑΣΟΚ.